Выпуск 8. Заслаўе з Ігарам Мельнікавым

17 верасня 1939 года адбылося ўз’яднанне Савецкай і Заходняй Беларусі. Падзея ў нашай гісторыі безумоўна вызначальная і безумоўна неадназначная, калі казаць пра варункі, у якіх тое ўз’яднанне адбывалася. Галоўная гераіня тых падзеяў – мяжа, якая падзяляла дзве Беларусі. Частка яе праходзіла акурат пад Заслаўем, у сённяшнім Новым Полі. Тут знаходзілася стражніца “Мінская”, польскі жаўнер якой першым даведаўся, што Саветы перайшлі мяжу. Адсюль, з эпіцэнтра колішніх падзей, гісторык Ігар Мельнікаў пачынае чарговы і “спецыяльны” выпуск “Ног […]

Выпуск 7. Бабруйск са Змітром Шапялевічам

Зміцер жыве ў Бабруйску. Горад гэты ведае як ніхто: здаўна вывучае яго гісторыю, займаецца раскопкамі, аднаўленчымі працамі… Зміцер паказаў нам свой Бабруйск, з вуліцамі-прывідамі, сутарэннямі, крымінальнымі гісторыямі і “адзінай у Беларусі Бабруйскай крэпасцю”. Тая самая крэпасць, дарэчы, вярнулася з нябыту толькі ў 2006 годзе: напалову збудаванні былі засыпаныя зямлёй. Крэпасць раскапалі, але далей справа не пайшла. Самы стары будынак горада – езуіцкі калегіум, збудаваны ў 1746 годзе, — таксама знаходзіцца не ў лепшым стане: яшчэ […]

Выпуск 6. Рагачоў з Настай Кудасавай

З берага Дняпра мы пачынаем падарожжа па Рагачове, родным горадзе паэткі Насты Кудасавай, якая і сталася нашым гідам. Пачаўся Рагачоў на зліцці дзвюх рэчак – Друці і Дняпра. Сёння тут знаходзіцца замчышча і памятны знак. Зліваючыся, рэкі ўтвараюць “рог”, адкуль, верагодна, і пайшла назва горада. У летапісах першыя згадкі пра Рагачоў датуюцца 1142 годам, але археалагічныя знаходкі сведчаць пра тое, што людзі жылі ў гэтым месцы яшчэ ў першым тысячагоддзі да нашай эры. Гісторыю тут […]

Выпуск 5. Маладзечна з Уладзімірам Садоўскім.

Горад Маладзечна доўгі час належаў роду Агінскіх. Недалёка ад самога горада знаходзіўся іх замак, ад якога сёння, на жаль, засталіся толькі земляныя валы ды памятны знак. Але яшчэ ў ХІХ стагоддзі замак быў цэлы. Якраз тады ён перайшоў у спадчыну Міхалу Клеафасу Агінскаму, аўтару “Развітання з Радзімай”. Тут, на замчышчы, адбываюцца падзеі кнігі “1813”, аўтар якой стаў нашым гідам. Уладзімір Садоўскі паказаў, дзе разгортвалася змаганне Міхала Агінскага з зомбі-жаўнерамі арміі Напалеона. Цікава, што ў кнізе […]

Выпуск 4. Частка 2. Полацк з Ігарам Палынскім

Адна з найвялікшых славутасцяў Полацка – Спаса-Ефрасінеўскі манастыр. Штогод яго наведваюць тысячы турыстаў. Але ёсць такія мясціны, якія турыстам не паказваюць. Больш за тое – не кожны палачанін пра іх ведае. Ігар Палынскі паказвае: вось падвясны мост праз Палату. І гэта не той мост, які спускаецца з сафійскай гары да злучэння Дзвіны і Палаты. Наш масток знаходзіцца акурат за манастыром, на сканчэнні вузенькай вуліцы Ефрасінні Полацкай. Альбо чырвоны дом на вуліцы Леніна. Гэта цяпер тут […]

Выпуск 4. Частка 1. Полацк з Ігарам Палынскім

Белая Сафія, белы праспект Скарыны, сцюдзёная Палата – гэта зімовы Полацк. Акрамя вядомых мясцінаў музыка Ігар Палынскі паказаў нам лакацыі, якія турыстычнымі не назавеш. Напрыклад, рокерскі Балкон. Сюды найчасцей ходзяць дзеля выдатнага краявіду – мекка полацкіх фатографаў. А вось у дзевяностыя і напачатку 2000-х тут збіраліся полацкія рокнрольшчыкі. І, вядома, знакавыя полацкія аб’екты, такія як геаграфічны цэнтр Еўропы і памятны знак літары Ў. Ігар распавёў гісторыю знака, адначасова прыкрую і аптымістычную. Прыкрая яна тым, што […]

Выпуск 3. Лепель з Настай Грышчук

На беразе Лепельскага возера ад часоў Льва Сапегі стаіць горад Пагоні і Цмока. Штопраўда, пад знакам Цмока Лепель жыве некалькі апошніх гадоў, з таго самага часу, як тут пачалі ладзіць фэст міфалогіі. Але й да таго гораду было што паказаць. Наста Грышчук распавядае, напрыклад, пра закінуты будынак дэпо. Чыгуначны вакзал з’явіўся ў Лепелі ў 1926 годзе, прыкладна ў той час з’явілася і дэпо. Вакзал некалькі разоў перабудоўваўся і не захаваў так званага духу гісторыі, а […]

Выпуск 2. Частка 2. Віцебск з Уладзімірам Булаўскім

Уладзімір Булаўскі працягвае расповед пра родны горад. Ці ведалі вы, што адзін з найвялікшых храмаў Беларусі знаходзіцца на Лысай гары? Яшчэ ў ХІІ стагоддзі на гары, якая сёння завецца Успенскай, па імені храма, знаходзілася паганскае капішча. Сёння Успенскі храм – адзіны пяцінефны храм у Беларусі, які змяшчае да 2000 чалавек. З пазнакай “самы” фігуруе таксама Кіраўскі мост – самы вялікі мост праз Заходнюю Дзвіну. Ён быў пабудаваны ў сярэдзіне ХVІІІ стагоддзя і прастаяў да 1944 […]

Выпуск 2. Частка 1. Віцебск з Уладзімірам Булаўскім

Пры князю Альгерду Віцебск быў нефармальнай сталіцай Вялікага Княства Літоўскага. Тут князь трымаў рэзідэнцыю на працягу дзесяці гадоў. І менавіта адсюль, з Віцебска, Альгерд адпраўляўся ў свае славутыя паходы на Маскву. Цалкам лагічна, што ў гэтым горадзе з’явіўся першы ў краіне конны помнік вялікаму князю. Але ў Віцебска ёсць не толькі вялікая гісторыя – хапае маленькіх гісторый з сучаснасці, пры тым не менш цікавых. Наш гід Уладзімір Булаўскі распавядае: у справе з помнікам Альгерду ініцыятарам […]

Выпуск 1. Мінск з Андрусём Такіндангам

Раз, два, тры… Вітаем мінчукоў і гасцей сталіцы ля сценаў ратушы, у сэрцы Мінска! Андрусь Такінданг распавядае: будавалі ратушу яшчэ ў Вялікім Княстве Літоўскім, у ХVI стагоддзі. З ёю звязаная гісторыя Міхала Валадковіча, наравістага шляхціца, чалавека гарачага і непрадказальнага. Нейкім чынам Валадковіч патрапіў у склад магістрата. У час аднаго з паседжанняў Міхал так разышоўся, што пасек шабляй свайго калегу, а заадно – драўлянае ўкрыжаванне. Шляхціца тут жа вывелі на двор і пры сценах ратушы пакаралі […]